Οικισμοί της Κρήτης - Rural Crete - Villages of Crete

Σχετικά με εμάς

Το ενδιαφέρον για τους οικισμούς της υπαίθρου εντοπίζεται στις απαρχές της συζήτησης για το μοντέρνο, με έρευνες / συζητήσεις των πρωταγωνιστών των CIAM και στη συνέχεια μεταξύ 1950-1980 περίοδο της τυπολογικής προσέγγισης της σύγχρονης αρχιτεκτονικής σε Ευρώπη και Αμερική.

Το ίδιο ενδιαφέρον εντοπίζεται πάλι, σε περίοδο αναζητήσεων για τον τρόπο κατοίκησης στην πόλη και στην ύπαιθρο. Οι σύγχρονες προσεγγίσεις εντοπίζουν αρχές αειφορίας, συμπεριφοράς παραδοσιακών υλικών και ενεργειακού ισοζυγίου, όπου λείπει όμως η συνολική αντιμετώπιση που λαμβάνει υπ’ όψιν την συγκρότηση της έκφρασης του τοπικού στο χτισμένο. Μια άποψη που θα λαμβάνει υπ’ όψιν όλα τα κριτήρια οργάνωσης μιας εγκατάστασης, από την γεωμορφολογία, τις καλλιέργειες και το εθιμικό δίκαιο.

Η διάχυτη πόλη ως γεγονός έχει ολοκληρώσει ήδη μια πρώτη φάση αποδίδοντας ένα πρωτόγνωρο τοπίο στην επιφάνεια του πλανήτη και ένα δίκτυο εμπειριών όπου υπερέχει το αστικό. Στην δεδομένη στιγμή, έχει γίνει αντιληπτή πλέον η υποβάθμιση και η απαξίωση όχι μόνο της υπαίθρου ως χώρου παραγωγής και κατοίκησης, αλλά και της ίδιας της πόλης, επειδή στο σύγχρονο γίγνεσθαι έχει  απολεσθεί η κουλτούρα της κατοίκησης ως εγκατάσταση. Σε πολλούς χώρους έρευνας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μια διαδικασία εξεύρεσης διακριτών ρόλων μεταξύ αστικού και φυσικού που θα μας οδηγήσουν ξανά σε μια όχι και τόσο μακρινή πραγματικότητα της κατοίκησης στην ύπαιθρο, όμως με άλλους όρους. Η εγκατάσταση, σε μιαν αποψιλωμένη πλέον από αγροτικές δραστηριότητες και κατοίκους ύπαιθρο, θα έχει να κάνει με την εμπέδωση της κατοίκησης ως κατοίκηση στον πραγματικό κόσμο, ιδωμένο μέσα από το πρίσμα της αειφορίας και της ιερότητας του κατοικείν.

Τα ζητήματα που αφορούν στην εξέλιξη, στη διάρθρωση των παραδοσιακών οικισμών, αλλά και στην αυθόρμητη αρχιτεκτονική έκφραση, στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική, θεωρείται αναγκαίο να ειδωθούν ξανά, ως αρχιτεκτονική των πολλών, σε αντιδιαστολή με την περιρρέουσα διάθεση για ωραία κελύφη και κτήρια τοπόσημα. 

Στην Ελλάδα της εξωστρέφειας των νεώτερων γενεών αρχιτεκτόνων, οι έρευνες των τελευταίων τριών δεκαετιών έχουν οδηγηθεί από αρχαιολόγους και ιστορικούς διαμορφώνοντας αρχεία και στατιστικές, χωρίς να αποδίδονται τα χωρικά πλαίσια και ο αντίκτυπος στην περαιτέρω εξέλιξη και στους εν δυνάμει σχεδιασμούς. Περιορισμένα στοιχεία περιέχονται σε επί μέρους χωροταξικά σχέδια, σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Πρωτοτυπία. Η παρούσα πρόταση έρχεται να αξιοποιήσει υλικό από τα παραπάνω, αλλά συνάμα, το έργο αρχαιολόγων, ζωοαρχαιολόγων, ιστορικών, κοινωνιολόγων και γεωγράφων, που πρόκειται να ερμηνευτούν μέσα από σχεδιαστικές αποδόσεις με παράλληλη εμβάθυνση σε θέματα δομής και αλληλεξαρτήσεων, στην εσωτερική λογική των οικισμών και ως επιμέρους δίκτυα στο νησί της Κρήτης.

Μια τέτοια διερεύνηση είναι σε θέση να αποδώσει συμπεράσματα  που να ενισχύσουν θέσεις άλλων ειδικοτήτων, ή να εξηγήσουν εξελικτικά φαινόμενα  και ελαστικότητες των χώρων, αλλά και μέσα από την ιστορική τεκμηρίωση, να αποδώσει κατευθύνσεις για μια ολοκληρωμένη άποψη της κατοίκησης στο νησί τον 21ο αιώνα.

 

Συντελεστές - Βιογραφικά

Σκουτέλης Νικόλαος

Τσιτωνάκη Άννα

Αναστασάκης Εμμανουήλ

Ομάδες Φοιτητών - Συνεργατών